شماره ۱۲۲۱

ارتباط میان اختلالات‌ خواب و وضعیت‌ زندگی‌زنان

پزشکی امروز

ارتباط میان اختلالات‌ خواب و وضعیت‌ زندگی‌زنان

از منظر‌پزشکی، خواب دارای تأثیرات مثبتی بر بدن انسان می‌باشد. ازجمله این تأثیرات، می‌توان به استراحت مطلوب مغز و سیستم‌عصبی، گوارش‌غذا و کمک به بهبود عملکرد دستگاه‌گوارش، رفع‌خستگی و کمک به بهبود عملکرد و قوای‌بدنی و ‌دفع موادسمی بدن اشاره‌نمود.

چهارشنبه 19 دی 1397 ساعت 12:49
عاطفه‌چراغی‌ (روانشناس) - آرزو چراغی (مدرس گروه‌مامایی و بهداشت باروری)

 بنابراین می‌توان به‌ این‌ نکته اشاره‌کرد که اختلال‌درخواب، موجب بروز مضرات متعددی شامل آشفتگی‌های روحی ‌و‌ روانی، به‌هم‌ ریختن نظم‌گوارش، بروزخستگی، احتمال بروز مشکلات‌گوارشی بغرنج، ازجمله بروز زخم‌های‌گوارشی و سوء‌هاضمه می‌شود. از‌طرفی، مشکلات مربوط به‌خواب ممکن‌است با بروز بیماری‌ها و اختلالات دیگر مانند بروز مشکلات‌پوست، بیماری‌های قلبی‌/ عروقی، احتمال ابتلا به سرطان‌ها، دیابت و ناباروری، در‌ارتباط باشد.

شیوع اختلالات‌خواب درسنین مختلف و گروه‌های گوناگون، متفاوت است. به‌عنوان‌مثال، ۴۰ تا ۲۰ درصد‌از کودکان‌غربی،۷۰تا۸۰درصد‌از کودکان‌آسیایی، ۸۰درصد‌از زنان‌باردار و ۵۰درصد‌از سالمندان، طبق‌گزارش تحقیقات انجام‌شده از اختلالات‌خواب رنج‌می‌برند.

اختلالات‌خواب ممکن‌است به اشکال‌گوناگون، شامل: دیر‌به‌خواب‌رفتن، بیدارشدن‌های‌مکرر حین‌خواب، زود بیدارشدن از‌خواب و مشکلات مختلف دیگر مشاهده‌شوند.

به‌منظور درمان بی‌خوابی، از روش‌های دارویی گوناگونی استفاده‌می‌شود و این درحالی‌‌است که کنفرانس اختلالات‌خواب انستیتو ملی سلامت‌آمریکا اعلام‌کرده‌است که اگرچه از داروهای گوناگونی برای کمک به بهبود‌خواب افراد‌نیازمند استفاده‌می‌شود اما این داروها، داری تأثیرات مخربی بر سلامت بیماران می‌باشند. امروزه نقش سلامت‌خواب بر سلامت جسم و روان انسان ثابت‌شده‌است و نکته مهم در‌این‌میان، شناسایی علل منجرشونده به اختلالات‌خواب و درمان آن است. بنابراین به‌نظر‌می‌رسد که شناسایی و متعاقب آن پیشگیری یا درمان علل منجرشونده به مشکلات‌خواب، دارای نقش مهمی در تامین سلامت افراد به‌ویژه زنان می‌باشدکه سلامت آنان، نقش مهمی در سلامت خانواده دارد.

بی‌خوابی در دوران گوناگون زندگی زنان:

یائسگی(منوپوز) که به قطع قاعدگی زنان در سنین بالای ۵۰سال منجر می‌شود، یکی‌از پیامدهای طبیعی بدن به‌دنبال تغییرات تخمدانی این دوره می‌باشد. در این دوران، زنان ممکن‌است از اختلالات مختلفی ازجمله پوکی‌استخوان، آشفتگی‌های روان و مشکلات مربوط به پوست‌و‌مو رنج‌برند. یکی‌از مشکلات مهم زنان در دوران پس‌از یائسگی، بروز گرگرفتگی‌های بدن است که ممکن‌است حتی چندین‌بار درطول‌روز و حتی به‌مدت چندین سال، تکرارشود و سبب بروز اختلالات روحی‌روانی و مشکلات خواب گردند. زنان دچار گرگرفتگی، ممکن‌است به‌این دلیل درخواب‌خود به‌ویژه خواب شبانه، دچار اختلال شوند. به‌منظور رفع نشانه‌های گرگرفتگی در این زنان، توصیه می‌شود تا اتاق خواب وضعیت بهینه داشته باشد. استفاده‌از دوش روزانه در تنظیم درجه حرارت بدن نقش مثبتی دارد. استفاده از مایعات درطول روز و همچنین پوشیدن لباس‌های راحت‌تر، کمک مطلوبی به این زنان بوده و در پیشگیری یا کاهش بروز گرگرفتگی‌ها و بهبود وضعیت خواب آنان تاثیر دارد. زنان باردار نیز درطی هفته ۱۲بارداری تا دوماه پس‌از زایمان، دچار اختلال درخواب و مشکلات مربوط به حافظه می‌شوند که لازم‌است تا با رعایت مواردی که در ادامه بیان‌می‌گردند، به بهبود‌خواب خود کمک‌کنند. اختلالات‌خواب در زمان بارداری، ممکن‌است موجب بروز مشکلات‌ جسمی و روانی برای زنان گردد که با ادامة این اختلال ممکن‌است زنان درگیر، کاهش رشدجنین، عدم‌تغذیه و وزن‌گیری مناسب و شیردهی ناموفق ‌پس‌از زایمان را تجربه‌کنند. همچنین اختلالات مربوط به دوران قاعدگی نیز از علل مؤثر در پیدایش مشکلات خواب هستد که درمان‌های خاص خود را می‌طلبد. همانطورکه بیان‌شد، در دوران مختلف زندگی زنان، علل گوناگونی سبب بروز بی‌خوابی یا دیگر مشکلات خواب می‌گردند که برخی‌از علل مانند وضعیت تغذیه، ورزش و فعالیت‌فیزیکی و وجود بیماری‌های زمینه‌ای، از علل مهمی هستند که نیازمند توجه در تمام مراحل زندگی می‌باشند.

نقش کمبود موادمعدنی‌(مینرال‌ها) در بروز اختلالات‌خواب:

نتیجه چندین بررسی نشان داده‌است که کمبودهای تغذیه‌ای و کمبود مواد مورد نیاز بدن ازجمله کمبود منیزیم، می‌تواند سبب بروز اختلالات خواب در انسان شود. منیزیم، دارای نقش مهمی دربدن است؛ مانند کمک به عملکرد مطلوب اعصاب، سنتز پروتئین، تنظیم فشارخون و قندخون. همچنین کمبود این ماده معدنی ممکن‌است با بروز سردردهای تنشی و میگرن در ارتباط باشد که دلیلی برای بروز بی‌خوابی یا بیدارشدن‌های مکرر یا سختی در به خواب‌رفتن افراد می‌باشد. بنابراین می‌توان به‌منظور برطرف‌سازی کمبود موادطبیعی مانند منیزیم، گروه‌های درمعرض کمبود به‌ویژه زنان یائسه، سالمندان، زنان باردار و شیرده را به مصرف موادغذایی حاوی این ماده، مانند شکلات‌تلخ، بادام و انجیر، تخمه آفتابگردان، جوانه گندم، خرما، حبوبات، ذرت، اسفناج، شیر و ماست، آووکادو، گردو، دانه کنجد، سبزیجات و میوه‌ها ازجمله کلم بروکلی، گیلاس، زردآلو و هلو، تشویق نمود. درصورت نیاز می‌توان پس‌از بررسی کامل بیماران، از مکمل‌های حاوی منیزیم و مولتی‌ویتامین‌های حاوی این ماده استفاده‌نمود.

آیا کمبود ویتامین‌ها موجب بروز بی‌خوابی می‌گردد؟

ویتامینB12 یکی‌از مهم‌ترین و ضروری‌ترین ویتامین‌های‌بدن می‌باشد. تنها منبع این ویتامین، غذاهای حیوانی مانند انواع گوشت‌ها و فرآورده‌های گوشتی می‌باشد. کمبود این ویتامین در انسان، با نشانه‌هایی همچون کم‌خونی، کاهش‌رشد، تورم زبان، زخم‌های دهان و اختلالات خواب و حافظه همراه است. افراد مبتلا به کمبود، ممکن‌است از بی‌خوابی‌های طولانی رنج ببرند. کمبود د‌رازمدت این ویتامین، ممکن‌است موجب پیدایش عواقب مضر در بدن فرد گردد. استفاده از منابع غذایی حاوی این ویتامین مانند مصرف گوشت‌قرمز و سفید، نقش مهمی در پیشگیری از بروز مشکلات ناشی از کمبود آن دارد.

از دیگر کمبودهای تغذیه‌ای مرتبط با اختلالات‌خواب، می‌توان به کمبود ویتامینD اشاره‌نمود. منابع مهم این ویتامین، نور آفتاب و غذاهای دریایی هستند. کمبود این ویتامین ممکن‌است با بروز کاهش‌رشد، پوکی‌استخوان، ناباروری و افزایش شکستگی‌های‌استخوانی همراه باشد. بروز کم‌خوابی در سالمندان ممکن است به کمبود این ویتامین نسبت داده شود و نیاز به تامین آن در گروه‌های سنی دیگر را گوشزد می‌کند. کمبود ویتامینD، باعث ایجاد دردهای‌عصبی‌‌/عضلانی و استخوانی می‌شود که ممکن‌است افراد مبتلا را در رسیدن به یک خواب موفق، دچار مشکل کند. همچنین کمبود این ویتامین با بروز مشکلات تنفسی همراه‌است که دلیل دیگری برای بروز بی‌خوابی و بیدارشدن‌های مکرر ازخواب می‌باشد. بنابراین مصرف مکمل ویتامینD درحد استاندارد و استفاده‌از تغذیه سرشار از‌این ویتامین، حائز‌اهمیت است.

آنمی(Anemia) فقرآهن، زمانی بروز‌می‌کند که به‌دلایل گوناگون، میزان آهن موجود دربدن کاهش‌یابد. شیرخواران، زنان دارای قاعدگی‌ماهیانه، باردار و شیرده، بیشتر‌از سایر گروه‌ها درمعرض خطرکم‌خونی فقرآهن می‌باشند. ممکن‌است رژیم‌غذایی فاقدآهن، خونروی زیاد ناشی‌از تروما یا عمل‌جراحی و رژیم‌های لاغری درازمدت، سبب بروز این اختلال گردند. افراد مبتلا به این اختلال از بی‌خوابی یا کم‌خوابی، اختلالات یادگیری و حافظه، ضعف و سستی‌بدن، رنگ‌پریدگی، تنگی‌نفس، سرگیجه و تاری‌دید رنج می‌برند. دختران در زمان قاعدگی‌ماهیانه و زنان در زمان زایمان، به‌خصوص به‌روش سزارین، خون بیشتری از‌دست‌می‌دهند و درنتیجه عوارض بیشتری پدیدارمی‌شود.

باید تمامی گروه‌های درمعرض خطر تشویق‌شوند تا از رژیم‌غذایی حاوی‌گوشت، میوه‌ها و سبزیجات، بیشتر استفاده‌ نموده و از رژیم‌غذایی حاوی کافئین کمتر استفاده‌کنند. کافئین موجود درمواد خوراکی همچون نوشابه‌ها و انواع چای، سبب دفع بیشتر یا عدم جذب‌آهن خوراکی موجود در مواد‌غذایی شده و درنتیجه موجب بروز کم‌خونی، اختلال خواب، دردسینه و تپش‌قلب و تشدید سردردهای میگرنی و دیگر اختلالات آزار دهنده می‌گردد.

تأثیر فعالیت‌های‌فیزیکی بر کیفیت‌خواب:

از علل دیگری که در بروز بی‌خوابی یا مشکلات خواب مطرح شده‌است، نبود تحرک کافی و ورزش می‌باشد. ورزش‌های سنگین، ممکن‌است سبب بروز خستگی و بی‌خوابی گردند اما استفاده‌از ورزش‌های‌سبک، در درمان اختلالات‌ خواب نقش مؤثری دارند. از‌آنجا‌که یکی‌از مشکلات زنان در دوران حساس‌زندگی (مانند بارداری) مشکلات مربوط به‌ خواب می‌باشد که ممکن‌است در بروز اختلالات‌ روحی‌ روانی آنان نقش مهمی داشته‌باشد و از‌طرفی! توجه به‌این‌نکته که انجام ورزش‌های‌سنگین برای زنان باردار خطرناک است، لذا باید زنان‌باردار، به انجام ورزش‌های‌سبک مانند پیاده‌روی و ماساژ بدن تشویق‌شوند. انجام ورزش‌های‌سبک از ابتدای بارداری، با فواید متعددی برای زنان‌باردار ازجمله پیشگیری‌از دیابت‌بارداری همراه‌است. همچنین انجام ورزش‌های‌سبک درپیشگیری یا کاهش عوارض‌یائسگی مانند پیشگیری‌از پوکی‌استخوان، دردهای عصبی‌/ عضلانی، اختلالات‌روحی، گرگرفتگی و بی‌خوابی ناشی‌ از‌این‌اختلالات، نقش مهمی‌دارد.

بیماری‌های جسمی و بی‌خوابی:

دیابت موجب بروز مشکلات‌متعدد، ازجمله بروز زخم‌ها در بدن، عفونت و قطع‌عضو می‌گردد. دیابت، ازعلل مهم نابینایی درسراسر جهان است. در زنان، بروز دیابت با بروز مشکلات متعدد مانند چاقی، ناباروری، سقط‌جنین، مرده‌زایی، تولدجنین ناهنجار، اختلالات قاعدگی و تخمک‌گذاری و ابتلای به انواع عفونت‌ها ازجمله واژنیت (التهاب‌واژن) و سرویسیت (عفونت دهانه رحم) همراه است. یکی‌از مشکلات دردسرساز دربیماران دیابتی، بروز اختلالات‌خواب می‌باشد. ممکن‌است وجود دیابت، سبب بروز اختلالات‌ خواب گردد و یا وجود اختلالات‌خواب، باعث افزایش قندخون و در‌نتیجه ابتلای به دیابت شوند. از‌طرفی هرچه کنترل قندخون ضعیف‌تر باشد، بروز مشکلات ناشی‌از دیابت بیشتر خواهد بود. توجه‌ویژه به رژیم‌غذایی مطلوب، استفاده منظم از سبزیجات و میوه‌ها و کاهش‌مناسب مصرف غذاهای‌مضر‌(مانند غذاهای پرچرب، شیرینی‌ها و نوشابه‌ها) همچنین انجام منظم ورزش، انجام ورزش‌های‌سبک از ابتدای بارداری، انجام تست شناسایی دیابت و درمان به‌موقع درصورت ابتلای به آن، همگی دارای نقش مهمی درشناسایی، پیشگیری و درمان اختلالات ناشی‌از دیابت دارند تا همزمان با کنترل‌دیابت، عوارض ناشی‌از‌آن نیز کاهش‌یابند.

وجود بی‌خوابی یا کم‌خوابی، ازمواردی است که اگر بررسی و درمان‌نشود و کمکی برای شناسایی و درمان علل منجرشونده به آن صورت‌نگیرد، می‌تواند موجب بروز اختلالات جسمی و روانی در فرد گردد. نتیجة تحقیقات نشان‌داده که مشکلات خواب با ابتلای به استرس‌های‌روزمره، افسردگی، پرخاشگری، مشکلات‌وزن، پرفشاری‌خون، افزایش کلسترول و چربی‌خون، دیابت، ناباروری، بروز حوادث کاری و کاهش امنیت افراد در محل‌کار و افزایش حوادث رانندگی، در ارتباط است. استرس و سردرگمی ناشی‌از اختلالات خواب، ممکن‌است سبب‌گردد تا فرد به مصرف داروهای خواب‌آور روی‌آورد که عوارض خطرناکی مانند حملات و ارست‌قلبی‌/تنفسی، کابوس، فشارهای‌روانی و مضرات متعدد دیگر را به همره دارند. فشارروانی ناشی‌از کم‌خوابی، کیفیت‌زندگی افراد مبتلا را کاهش‌می‌دهد. ممکن‌است فرد مبتلا، به‌منظور درمان بی‌خوابی از داروهای گیاهی استفاده‌کند که اگر به‌درستی انتخاب و مصرف‌نگردند، با عوارض‌خطرناکی همراه هستند. زنان باردار اگر وضعیت خواب مطلوبی داشته باشند، زایمان و دوران پس‌از زایمان مطلوبتری را تجربه‌خواهند نمود. بنابراین ابتلا به افسردگی پس‌از زایمان، در آنان کمتر است. زنان در این شرایط، وضعیت شیردهی بهتر و نوزادان سالم‌تری خواهند داشت. زنان‌یائسه نیز با بهبود شرایط خواب خود، با شرایط روحی ناشی از یائسگی سازگاری بهتری یافته و زمینه بروز اختلالات‌خلقی مانند افسردگی، درآنان کمتر خواهدبود. بنابراین لازم است تا افراد دارای اختلالات خواب به‌ویژه زنان، سلامت جسمی و روانی خود ازجمله توجه به کمبودهای تغذیه‌ای، انجام فعالیت‌های فیزیکی‌مناسب و بیماری‌های زمینه‌ای را بررسی‌نموده و سپس در راستای درمان بی‌خوابی یا کم‌خوابی خود، گام بردارند.

 

تعداد بازدید : 412

نظرات

حدیث هدایتی

4 ماه و 3 روز پیش

خیلی عالی و پربار سپاس فراوان

مقاره

3 ماه و 26 روز پیش

سلام چیزایی که نوشته شدن که با بیخوابی همراهن خیلی جالب هستن بخاطر مقاله سپاس اگه میشه لطفا درباره افسردگیم بزارید خیلی عالی بود

بیمار بد حال(سحر- م)

2 ماه و 17 روز پیش

سلام خسته نباشید سال نوتون مبارک بخاطر بدخوابی که چندوقت دارم مزاحمتون میشم چون شبا خیلی دیر میخوابم نه این که نخوام بخاطراینکه خوابم نمیبره تا بدموقع میخوابم روزا وسطاش بیدار میشم چندبار یه حسی مث دلشوره دارم که وقتی بیدارمم دارمش اصلا حال و حس خوبی نیست توی خواب کلی عرق میکنم همش خوابای بد میینم وقتی بیدار میشم اصلا یادم نمیاد چی دیدم رفتم دکتر میگه طبیعیه همه همینطورن بخاطر استرسای روزانست اما خیلی اذیتم میکنه تپش قلبم زیاد میره بالا گاهی قلبم انگار بالاپایین میشه خیلی میترسم اونموقع از چندسال پیش زیادی حساس بودم مادام دستامو میشورم یکم بترمیشم دوباره تکرار میشه مسال توی ایام عید خیلی بدشده بود یه حسدلهره خییلی بد به نظر شما بخاطر بیخوابی اینطور شدم ؟ حالا که وسواسی هستم چکار کنم اگه ویتامین بگیرم از داروخونه خوب میشه قبلا قرص میخوردم همون موقع خوب میشدم دوباره بعد قطعش خیلی خیلی خیلی بد میشم مرسی که مطلب در مورد بیخوابی میزارین اگه بتونم ازشماهم کمک بگیرم یه دنیا ممنون

کیانی

2 ماه و 3 روز پیش

سلام و عرض ادب و خسته نباشید بخاطر مطالب پزشکی که ارائه میشه اگه در مورد کمبود ویتامین سوال دارم همینجا بنویسم؟ چون ازمایش دادم بخاطر درد بدن که داشتم گفتن ویتامین د توی خونم 8 بود ناخنام مرتب میشکنه رفتم پیش دکتر برام 20 تا قرص نوشت چطور باید استفاده کنم روزی یکی یا دوتا؟ عوارضی نداره

سحر مردانی

21 روز پیش

سلام چرا جواب سوالمو ندادید من خیلی منتظرموندم هرروز چک می کنم اما خبری نیست لطفاااا جوابمو بدید منتظرم شما چی میفرمایید همون کارو انجام بدم

عاطفه چراغی

20 روز پیش

باسلام اختلال شما بیشتر شبیه اختلال وسواس همراه با اضطراب توام که زیربنای همدیگر هستند می باشد بهتر است با یک مشاور روانشناسی مشورت کنید چون بی خوابی فعلی شما همراه با اختلال روحی٬ به نظر می رسد که ناشی از اختلالات روحی باشد. مشکل قلبی تان هم اگر تشخیص داده شود که همزمان با اختلال روحی است معمولا با درمان ٬ فروکش می کند در غیر اینصورت بهتر است با یک متخصص قلب و عروق٬ مشورت کنید. ویتامین هم برای شما بی ضرر است البته نه مصرف خودسرانه و مکرر چون مسمومیت ایجاد می شود.

آرزو چراغی

20 روز پیش

سلام قرص ویتامین شما اگر قرص پنجاه هزار واحدی است در صورت کمبود تا رسیدن به حداقل مقدار ۳۰ هفته ای یک عدد به مدت دو الی سه ماه مصرف کنید. بعد از نرمال شدن ماهی یکبار مصرف شود. عوارض مسمومیت با ویتامین ها شبیه کمبود همان ویتامین است و ممکن است در ابتدا با کمبود ٬ اشتباه شود بهتر است بعد از سه ماه مصرف منظم٬ حتما تست سنجش ویتامین D انجام شود.

سحر مردانی

19 روز پیش

خیلی ممنون تشکر می کنم

سمیرا

16 روز پیش

سلام مجدد این مقاله تون هم عالی بود مثل بقیه خیلی ممنون اگر در مورد تاثیر داروهای گیاهی بر خواب هم مطلب بزارید فوق العاده میشه امیدارم همیشه موفق باشید

آقای منصوری

11 روز پیش

سلام و خسته نباشید مطلبی که در سایت ارائه فرمودید رو مطالعه کردم بی نهایت مفید و کامل و یکی از مشکلات اصلی به نظرم در کل جهان است سرشار باشید از علم و موفقیت سوالی از خدمت شما داشتم در مورد مشکل تیرویید خواهر بنده تقریبا 7 سال به علت این بیماری داروی لووتیروکسین قرمز رنگ مصرف میکنن وتقریبا همیشه بی خواب هستند تا جایی که چون دانشجو هستن نصف ترم رو اصلا سر کلاس حضور پیدا نمیکنه در بروشور دارو مطالعه و سرچی داشتم که نوشته بود این دارو به بیخوابی منجر میشه و الان با این شرایط به نظر شما بهتر نیست قرص تیروئیدشون قطع شه چون چند ساله که مصرف می کنه به نظر شما بهتر نیست بعد از شش هفت سال قرص رو قطع کنه؟ ممکنه وابستگی به قرص باشه که باعث بیخوابی شده؟ چندتا بیمار دیدم که یک روز در میون مصرف می کنن به نظر شما میتونه یکروز در میون یا همون هفته ای دوسه بار مصرف کنه؟ پیشاپیش از وقتی که میگذارید و پاسخ شما کمال تشکر رو دارم ارادتمند شما منصوری

آرزو چراغی- متخصص مامایی

9 روز پیش

با سلام بیماری کم کاری تیروئید، معمولا به اختلالات خواب، منجر می شود. چون چندین سال، دارو را مصرف کرده اند به نظر می رسد که اختلال تیروئید ایشان، از نوعی است که باید همیشه، دارو مصرف کنند. داروی لووتیروکسین هم، منجر به بروز بی خوابی می شود که در توصیه دارویی آن، بیان می شود که بیمار، دارو را اول صبح، مصرف کنند تا از بروز بیخوابی شبانه، جوگیری کند. داروی تیروئید، داروی حساسی ست و به علت تاثیرات آن بر قلب و دیگر ارگان ها، به هیچ وجه نباید خودسرانه، کم و زیاد شود.

ثبت نظر

ارسال