|
نقش سيگار در سلامتي
دکتر محمود عموئي
متخصص پزشکي قانوني
دنباله شماره قبل
دکترساسان پايور، جامعهشناس که در اين خصوص تحقيقات جامعي را انجام داده است معتقد است: در بسياري محفلهاي هنري و ادبي و به ويژه شبهاي شعر و ترانه نوعي الگوبرداري ناسالم در ميان جوانان و نوجوانان از چهرههاي سرشناس در اين حوزه ديده مي شود. به طوري که از هر شش دختر بين 16تا 25 سال يک نفر تجربهي سيگار کشيدن را داشته است. همچنين در دانشگاههاي هنر و معماري آمار دختران سيگاري بسيار بالاتر از پسران در ديگر رشتهها ميباشد که اين مسأله نياز به بازنگري درمفاهيم و ارزشهاي هنري نسل جديد ايران را ميطلبد. اين جامعه شناس در ادامه ميافزايد که جسارت مبادرت ورزيدن به اعمالي از قبيل خريد سيگار، تعارف کردن به يکديگر و سيگار کشيدن در ملاء عام در نسل سوم و چهارم به مراتب بيشتر از نسلهاي قبلي است. از سوي ديگر در دنياي امروز اقدام به يک انحراف موجب انحرافات بيشتري ميشود زيرا بنا برگفتهي متخصصان مسايل آسيبهاي اجتماعي،بروز يک ناهنجاري ممکن است زمينهساز ناهنجاري بعدي به ويژه در ميان دختران و جوانان کم سن و سال باشد.
گفته ميشود مثلاً کساني که سيگار استعمال ميکنند راحتتر ميتوانند به استعمال ساير مواد مخدر، بزهکاري و دزدي مبادرت ورزند. به نحوي که آمار نشان ميدهد بيش از 90% افرادي که اعتياد داشته و از مواد مخدر به صورت تفريحي و يا دائمي استفاده ميکنند، در گذشته سيگاري بودهاند. اين مسأله گرچه در مورد تمام افراد اعم از زنان و مردان، مهم و قابل بررسي ميباشد، اما از آنجا که براي دختران جوان و زنان خطرات جانبي و ناخواستهيي همچون سوء استفادههاي جنسي و شخصيتي را نيز به همراه خواهد داشت، خطرناکتر بوده و توجه بيشتري را ميطلبد. ضمن اينکه دختران و زنان به عنوان مادر تأثيرات مستقيمي را بر جنين خود در دوران بارداري خواهند گذاشت. چه بسا اگر بسياري از دختران از خطرات ناشي از کشيدن سيگار روي جنين خود آگاه باشند و با پيامدهاي جدي از جمله سقط، زايمان زودرس و نقص عضو در فرزندان خود مطلع شوند، در استفاده از سيگار تأمل بيشتري نمايند.
خودباوري، حلقهي مفقوده دوران کودکي اگر به دوران شاد و بي آلايش کودکي نگاهي بيندازيم همه به خاطر ميآوريم که کودکان از همان سنين اوليهي زندگي ميل به ارايهي خود و جلب توجه اطرافيان را دارا هستند و اين همان حسي است که موجب ميشود دختر بچهها کفشهاي پاشنه بلند مادر را به پا کنند و پسرها با آچار و پيچ گوشتيهاي پدر اداي درست کردن وسايل را در آورند و در تمام اين رفتارها يک حرف توسط کودک زده ميشود: مرا ببينيد و به من توجه کنيد.
اما با گذشت زمان و بزرگ شدن بچهها، پسرها به تدريج علاوه بر خانواده توجه و اعتبار لازم را از جامعهي مرد سالار دريافت ميکنند تا جايي که به ندرت نيازي به جلب توجه و ارايهي خود احساس ميکنند اما متأسفانه اين شرايط براي دختران لطيف و حساس فراهم نشده و يا در حدي بسيار نازل و بعضاً کم ارزش به آنها داده ميشود و اين مسأله موجب ميشود تا اکثريت دختران نياز به مطرح کردن خود براي ديده شدن و به نوعي احقاق حقوق از دست رفتهي خود را همواره در ذهن داشته باشند.
اين چنين است که وقتي جامعه در لايههاي دروني خود شرايط برابر را از افراد و به ويژه جوانان سلب ميکند، به اشکال گوناگون شاهد بروز ناهنجاريهايي خواهيم شد. طبيعي است که در چنين شرايطي اگر دختران در خانوادههاي خود از لحاظ عاطفي و روحي به ميزان لازم حمايت نشده و رشد نکرده باشند و اگر خانوادههاي مرد سالار امنيت روحي لازم را براي دختران خود فراهم نياورده باشند با بروز کوچکترين ناملايمت در محيط بيرون و قرار گرفتن در محيط دوستان نابهنجار، سريعتر و راحتتر از ديگر همسالان خود به سمت انحرافاتي از جمله سيگار جذب مي شوند. ضمن اينکه زنان به دليل عدم احراز موقعيتهاي برابر با مردان و عدم فضاهاي لازم و کافي براي فعاليت و بروز تواناييهاي خود، همچنين به علت عدم خود باوري لازم در درون خود داراي تعارضات و کشمکشهاي روحي بسياري هستند که مثلاً سيگار کشيدن يکي از تظاهرات بيروني اين تعارضات دروني ميباشد.
يکي ديگر از عواملي که موجب ميشود زنان به سيگار کشيدن روي آورند، وجود افسردگيها و استرسهاي گوناگون در زندگيشان است. بر طبق تحقيقات انجام شده اغلب زنان سيگاري مصرف سيگار را به عنوان نوعي داروي ضد افسردگي ميدانند. بنابراين ميتوان با پرداختن به علل اصلي افسردگي و ارايهي مشاوره هاي روانشناسي همچون درک متقابل افراد خانواده از ميل چنين زناني به سيگار کاست. کارمل کاميير استاد روانشناسي دانشگاه رنه دکارت فرانسه معتقد است: فرهنگها روان افراد را ميسازند يعني ازيک سو اثرات فرهنگها در حول روان در طول رشد فرد (و به موازات آن بر تحول زيست هويتي او) از سوي ديگر نشانههايي که فرهنگها بر جنبههاي مختلف روان از خود باقي ميگذارند موضوعاتي است که نميتوان در بررسي روحيهي فردي و رواني افراد يک جامعه به آن توجهي نداشت. بر همين اساس تأثير فرهنگ پدر سالاري و کم منزلت شمردن نقش هويتي زنان و دختران موجب شده است تا برخي از زنان و دختران براي جبران اين کاستيها و به نوعي پاسخ دادن به فرهنگ رايج در جامعه عکسالعملهاي متفاوت و گاه نابهنجاري همچون استعمال دخانيات را ازخود نشان دهند که اين امر را ميتوان به نوعي متأثر از فشار رواني ناشي از فرهنگ پذيري، هر چند به شيوهي کژ کارکرد آن دانست. حال با اين اوصاف به نظر ميرسد که اعمال سياستهاي خشن و جبر آميز همچون ممنوعيت استعمال دخانيات (سيگار کشيدن و استفاده از قليان در مکانهاي عمومي) براي زنان هرچند ممکن است در کوتاه مدت نتيجهبخش باشد، اما براي از ريشه اصلاح کردن اين نابهنجاري پاسخگو نخواهد بود. به همين سبب بهتر است در کنار اعمال قوانين اجتماعي که به عقيدهي نگارنده بايد در مورد زنان و مردان به صورت يکسان صورت پذيرد،به لزوم اهميت مسايل روحي و رواني افراد توجه ويژهيي مبذول گردد و به عبارت بهتر با فرهنگسازي مناسب در زمينهي نقش پذيري افراد جامعه، زنان و موقعيتها و مسايل مرتبط به آنها را به شيوهيي مناسب بررسي و به رسميت بشناسيم.
آسيب بيشتر زنان نسبت به مردان:
نتايج تحقيق نشان داد زنان بسيار بيشتر از مردان از کشيدن سيگار زيان ميبينند. به نوشتهي پايگاه اينترنتي البيان، دکتر سلمي دوگان گفت: زنان به دليل اينکه مراحل مختلفي مثل بلوغ، ازدواج، بارداري، زايمان و شيردادن را طي ميکنند، بسيار حساستر از مردان هستند، وي افزود: زنان سيگاري در مقايسه با مردان سيگاري، 10 سال کمتر عمر ميکنند. زنها از ابتلا به سرطان سينه هراس دارند و نميدانند که ميانگين ابتلا به سرطان ريه بسيار بالاتر از ابتلا به سرطان سينه، رحم و تخمدان است. وي افزود: 25% از زنان سيگاري بر اثر ابتلا به بيماريهاي ناشي از استعمال دخانيات ميميرند. يک سوم اين تعداد نيز کمتر از 56 سال دارند. محققان لبناني با بررسي15.000 زن سيگاري گفتند آنها 60% بيشتر از زنان غير سيگاري به سرطان تخمدان مبتلا ميشوند. 65 درصد زنان سيگاري به پيري زودرس ميرسند در حالي که اين آمار در زنان غير سيگاري 5/3درصد است. 20 درصد اززنان سيگاري خيلي زود به سن يائسگي ميرسند و اين درحالي است که 1/5 درصد از زنان غيرسيگاري زود يائسه ميشوند. ميانگين بارداري زنان سيگاري تا 50 درصد کاهش پيدا ميکند. تحقيق نشان داد لبنان جدا از پرداخت پول سيگار، ساليانه 400 ميليون دلار نيز براي درمان بيماريهاي ناشي از استعمال دخانيات هزينه ميکند.
بقيه در شماره آينده
|
